İzmir'de ulaşım tercihlerinin karbon ayak izine etkisi vurgulandı

İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından hazırlanan 2025-2050 Sürdürülebilir Enerji ve İklim Eylem Planı’na (SECAP) göre ulaşım sektörü, kentin toplam sera gazı emisyonlarının yüzde 39,1’ini oluşturuyor.

Planda, toplu taşıma, bisiklet ve yürüyüş gibi ulaşım tercihlerinin İzmir’in 2050 iklim nötr hedefinde önemli rol oynadığı belirtildi.

İzmir Büyükşehir Belediyesi İklim Değişikliği ve Sıfır Atık Dairesi Başkanlığı tarafından hazırlanan SECAP kapsamında 2024 yılı sera gazı envanteri değerlendirildi. Buna göre ulaşım sektörü yaklaşık 6,17 milyon ton karbondioksit eşdeğeri (CO₂e) emisyonla kentin en büyük ikinci sera gazı emisyon kaynağı oldu.

SECAP’ta günlük ulaşım tercihlerinin değiştirilmesinin karbon salımının azaltılmasına katkı sağlayabileceği belirtildi. Aynı güzergahta elektrikli otobüslerin otomobillere kıyasla yaklaşık yüzde 80 daha az karbon salımı oluşturduğu ifade edildi.

Özel araç yerine toplu taşımanın tercih edilmesi, kısa mesafelerde yürüyüş veya bisiklet kullanılması, araç paylaşımının yaygınlaştırılması ve elektrikli araç kullanımının artırılması öneriler arasında yer aldı. Haftada bir gün toplu taşımaya yönelmenin dahi bireysel karbon salımının azaltılmasına katkı sağlayabileceği aktarıldı.

Bisiklet kullanımının özellikle kısa mesafelerde otomobilin yerine geçerek ulaşım kaynaklı emisyonların azaltılmasına katkı sağladığı belirtildi. Araç kullanımının zorunlu olduğu durumlarda ise lastik basıncının doğru seviyede tutulması gibi düzenli bakım uygulamalarının yakıt tüketimini ve buna bağlı karbon salımını azaltabileceği kaydedildi.

SECAP kapsamında yalnızca ulaşım tercihlerinin değil, günlük yaşamda gerçekleştirilen enerji ve tüketim alışkanlıklarının da karbon ayak izine etkisine dikkat çekildi.

Evlerde gereksiz aydınlatmaların kapatılması, LED ampul ve enerji verimli beyaz eşyaların kullanılması, elektronik cihazların bekleme modunda bırakılmaması ve binalarda ısı yalıtımının güçlendirilmesi önerildi. Enerji verimliliği uygulamalarıyla hanelerde elektrik tüketiminin yaklaşık yüzde 20 azaltılabileceği belirtildi.

Su tasarrufu, gıda israfının önlenmesi, geri dönüşüm, tek kullanımlık plastiklerin azaltılması ile yerel ve mevsimsel ürünlerin tercih edilmesinin de karbon ayak izinin düşürülmesine katkı sağlayacağı ifade edildi.

İzmir Büyükşehir Belediyesi, SECAP doğrultusunda 2030 yılına kadar sera gazı emisyonlarını en az yüzde 40 azaltmayı, 2050 yılında ise kalan emisyonları dengeleyerek iklim nötr kent olmayı hedefliyor.

Elektrikli otobüs ve raylı sistem yatırımları, güneş enerji santralleri, enerji verimliliği çalışmaları, atık yönetimi, akıllı aydınlatma ve yeşil altyapı uygulamalarının dönüşüm kapsamında sürdürüldüğü belirtildi. Vatandaşların günlük ulaşım ve tüketim tercihlerinin de bu hedefin önemli unsurlarından biri olduğu kaydedildi.